General Rule of Thumb: સોટી વાગે ચમ ચમ

તમે જો ડ્રાઈવિંગ સીખવા જાવ તો એ લોકો તમને કેહશે, ૧૦ એન્ડ ૨ પર હાથ રાખો, મતલબ ઘડિયાળ ના કાંટા જેમ ૧૦ વાગી ની ૧૦ પર આવે અને વી આકાર ના થાય એમ સ્ટેરીંગ પર હાથ રાખવો. પણ તમે કોઈ મોટી ઉમર ના માનસ પાસે જાવ કે કોઈ અભણ પાસે, તો એ કેહશે કે તમને જેમ ફાવે એમ હાથ રાખો, બસ અંદાજો રેહવો જોયે.

આ અંદાજો કે પછી નિયમ માં ના હોય એવા તિકડમ ને જનરલ રુલ ઓફ થમ્બ કેહવાય. કે જેમાં કોઈ નિયમ ના આવે પણ પોતાના અનુભવ થી જ નિર્ણય લેવાનો હોય ને એ બધે ચાલે. જેમ જુના માણસો એક વેત, બે વેત કરી ને ફૂટ નું માપ કહી દેતા એની જેમ. પણ આજે અચાનક મને આ કેમ યાદ આવ્યું?

તો એમાં એવું થયું કે હું કન્ટેન્ટ રાઈટર છું, એટલે મારે રોજ ના સેકડો આર્ટીકલ વાંચવાના હોય, ખરેખર સેકડો. હવે થોડા દિવસી પેહલા હું આ રુલ ઓફ થમ્બ વાંચ્યું, પછી બીજે અને પછી વારે વારે. એટલે મને થયું કે આ છે શું? એટલે મેં વિકિપીડિયા ખોલ્યું તો એમાં આવું લખેલું હતું.

Rules-of-thumb

The English phrase rule of thumb refers to a principle with broad application that is not intended to be strictly accurate or reliable for every situation. It refers to an easily learned and easily applied procedure or standard, based on practical experience rather than theory. This usage of the phrase can be traced back to the seventeenth century.

તમે વાંચી શકો છો કે મારો કેહ્વાનો મતલબ શું થાય. પણ પછી આપણી ટેવ રહી એમ મેં આગળ ચલાવ્યું. એમાં લખેલું હતું કે પેહલા ના વખત માં નિયમ હતો કે પોતાની “સ્ત્રી” ને જયારે તમે સોટી વડે મારો તો એની જાડાઈ હાથ ના અંગુઠા થી જાડી ના હોવી જોયે. હે શું કીધું ભાઈ?

જોકે વિકિપીડિયા માં સાફ શબ્દો માં લખેલું હતું કે આ એક  “folk etymology” એટલે કે જૂની માન્યતા છે પણ સાચી વાત નથી. પણ પછી આપડો ઇન્ટરેસ્ટ વધ્યો એટલે આગળ ચલાવ્યું.

એમાં સાફ સાફ લખેલું હતું કે ૧૭મી અને ૧૮ મી સદી માં, પુરુષો ને છૂટ હતી પોતાની ઘરવાળી ને મારવાની. જેમાં લખ્યું હતું કે એમને ડીસીપ્લીન માં રાખવા માટે એટલે કે સીધા દોર રાખવા માટે. આ બાબત પર કેસ પણ થયેલા છે અને ચુકાદો પુરુષ ના પક્ષ માં પડેલો છે કેમકે એણે અંગુઠા ની જાડાઈ કરતા પાટલી સોટી વટે પોતાની ઘરવાળી ને મારેલી છે.

ચાલો આતો વાર્તા છે ને, સાચું થોડી આવું થાય? પણ થયેલું છે. ઇંગ્લેન્ડ ના એક જજ Sir Francis Buller, હા સર, એમને ક્વીન તરફ થી નાઈટ હુડ પણ મળેલું છે. એ ભાઈ એ કીધું કે જો સ્ત્રી ઓ ને સીધી કરવા માટે એટલે કે ડોમેસ્ટિક ડીસીપ્લીન માં રાખવા માટે મારવી પડે તો એના ઘરવાળા એ અંગુઠાની જાડાઈ કરતા જાડી સોટી વડે ના મારવી. આ વાત પર લોકો એ એના પર ખુબ માછલા ધોયેલા. લોકો એ કાર્ટુન પણ બનાવેલા જેમાં લખેલું હતું

Judge_Thumb

“Who wants a cure for a rusty wife? Here’s your nice family amusement for winter evenings! Who buys here?” Woman screams: “Help! Murder, for God sake, murder!” Husband replies: “Murder, hey? It’s law, you bitch: it’s not bigger than my thumb!”

હા સ્ત્રી ઓ ને મારવો કોઈ ગુનો નથી જો, આ મારા અંગુઠા કરતા પાતળી સોટી છે.

આ વાત હું આહિયા શા માટે કહું છુ? એનું કારણ છે કે આપણા દેશ માં જ નહિ કાગડા બધે જ કાળા છે. અહિયાં રોજ રોજ ન્યુઝ આવે #MeToo કેમ્પેઈન ની ત્યારે આપણને થાય જોતો ખરા આ લોકો કેવું કરે, પણ આપણા જ પડોસી એની ઘરવાળી ને મારતા હોય તો આપણે આંખ આડા કાન કરીએ છીએ.

મને આ વસ્તુ પેહલા થી નહિ ગમતી અને હજી પણ નહિ ગમતી. આની જડ છે એરેન્જ મેરેજ. એનું કારણ છે કે જો લવ મેરેજ કાર્ય હોય અને પોતાની ઘરવાળી પર હાથ ઉપાડો તો પેલી સામે બે મારી દે કે બીજે દિવસે કેસ કરે પણ જયારે પેરેન્ટ્સ લગન કરાવે અને છોકરો એની ઘરવાળી ને મારે તો કોણ શું કેહશે.

છોકરી ની સાસુ: એને તો ટેવ છે દીકરી વારે વારે ગુસ્સે થઇ જવાની, એમ કઈ ખરાબ થોડું લગાડાઈ કે પછી તારો જ વાંક હશે કૈક.

છોકરી ની માં: હા દીકરી હું સમજુ છું પણ અમારા થી એને કઈ ના કેહવાય. જમાઈ માણસ કેહવાય. તું કોઈ ને કેહતી નહિ નહીતર અમારી ઈજ્જત નું શું થશે.

હવે બિચારી છોકરી ક્યાં જાય? સાસુ કઈ કેહશે નહી, એની માં પણ કઈ મદદ નહિ કરે, જો પોતે કૈક કરવા જશે તો સમાજ માં શું મોઢું લઇ ને જશે, એના માં બાપા ને લોકો હેરાન કરશે અને સંભળાવશે. આ બધા કરતા ના બોલવું એજ સારું.

એવું કેહવાઇ છે કે મૌન એ સૌથી ખતરનાક હથિયાર છે પણ આ કિસ્સા માં એવું નથી. છોકરી જેટલું ચુપ ચાપ સહન કરશે એટલું પેલો વધાર મારશે, ત્રાસ આપશે કેમકે એને ખબર છે કે કોઈ એનું કઈ બગાડી લેવાનો છે નહિ.

અમેરિકા અને ઇંગ્લેન્ડ માં પણ પેલા એરેન્જ મેરેજ જ થતા એટલે આવા કિસ્સા માં કોઈ કસું ના કરતુ પણ પછી ત્યાં થોડો સુધારો આવ્યો. વિચાર કરો તો બ્રિટીશ અને અમેરિકા વર્ષો થી આઝાદ છે, અમેરિકા ૧૭ મી સદી ની મધ્ય માં અને બ્રિટન હમેશા થી તો પણ ત્યાં સ્ત્રીઓ ઓ ને મત આપવાનો આધિકાર ૧૯૨૦ પછી થયો. જેમ ભારત માં નીચા વર્ગ ના લોકો ને કોઈ અધિકાર નથી હોતો એમ સ્ત્રીઓ ને પણ કોઈ અધિકાર નહતો. આખી દુનિયા ના કાયદા ઓ માં જેની છાપ છે એવા બ્રિટન માં પણ નહિ તો આપણે ભારત પાસે થી શું આશા રાખી સક્યે.

ભારત માં થતા ડોમેસ્ટિક વાઈઓલન્સ ના સાચા આકડા કોઈ દિવસ બહાર નથી આવતા કેમકે સ્ત્રી ની આંખ સોજી જાય માર ખાય ખાય ને તો એમાં કઈ થોડું FIR કરવાનું હોય,એ તો જયારે મરે ત્યારે જ થાય ને.

જનરલ રુલ ઓફ થમ્બ એવું કહે છે કે માણસ ને કોઈ વસ્તુ નું ઊંડું જ્ઞાન હોવું જરૂરી નથી પણ એ અનુભવ થી પણ કામ લઇ શકે છે. તો જે પુરુષો એ એમની માં ને પોતાના બાપ ના હાથે માર ખાતા જોઈ હોય, કમસેકમ એમને તો બુધ્ધિ હોવી જોયે.

જયારે પેલા જેજે કીધેલી કે અંગુઠા ની જાડાઈ કરતા પાતળી સોટી વાપરવી મારવા માટે, તો બીજે દિવસે એક સ્ત્રી એમની પાસે આવી એમના અંગુઠા નું માપ લેવા, એ જાણવા કે જયારે એનો પતિ એને મારશે તો કેટલું લાગશે.

Advertisements

One thought on “General Rule of Thumb: સોટી વાગે ચમ ચમ

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

w

Connecting to %s